Openingslezing Hans van Koningsbrugge tentoonstelling ‘Anna Paulowna, kleurrijke koningin’

4 okt

Op 5 oktober 2016 werd in Koninklijk Paleis ’t Loo door H.M. Koningin Maximá de tentoonstelling ‘Anna Paulowna, kleurrijke koningin’ geopend. Hans van Koningsbrugge, directeur van het Nederland-Rusland Centrum, gaf de openingslezing.

In 1816 trouwde prins Willem, de troonopvolger van het juist opgerichte Koninkrijk der Nederlanden, met de zus van de Russische Tsaar Alexander I. Een huwelijk dat niet zomaar tot stand kwam en een bijzonderheid was: de afstand tussen Sint-Petersburg en Den Haag was immers lang. De verschillen tussen Nederland en Rusland zijn dan ook groot: Rusland was een uitgestrekt keizerrijk en het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden slechts een klein koninkrijk dat tot de middenmoot behoorde. Waar het Russische hofleven extravagant en groots genoemd kan worden was het Calvinistische Nederlandse hof was het Nederlandse hof vooral beschieten en armetierig. Anna Pauwlona nam een beetje van de glans en rijkdom van het Russische hof mee naar Nederland en van deze prachtige meubelen, juwelen, serviezen en kleding resteren nog altijd bijzondere voorwerpen als haar tafelservies, kapel-uitrusting, toiletspiegel en juwelencollectie. Al deze stukken zijn tweehonderd jaar later opnieuw bijeengebracht in een bijzondere tentoonstelling op Paleis ’t Loo.

In zijn openingslezing legde Van Koningsbrugge de nadruk op de totstandkoming van het huwelijk van Willem met Anna Paulowna en de moeilijke overgang voor Anna Paulowna naar het Nederlandse hof: “Was Anna gelukkig in de Nederlanden? Dat valt nog te bezien. Willem was vaak afwezig voor militaire inspecties. Bovendien verslechterde de relatie koning-kroonprins. … Anna miste haar familie en had aanhoudend heimwee.’. Het Koninkrijk der Nederlanden verloor bovendien grandeur door het verlies van België in 1830 en de Koninklijke familie boette aan macht in met de –door Willem II geïnitieerde - grondwetswijziging van 1848. Anna’s oude dag werd bovendien overstemd door de moeizame relatie met haar schoondochter – en tevens nichtje (tantezegger) – Koningin Sophie van Württemberg.

De tentoonstelling is te zien op Paleis ’t Loo tussen 6 oktober 1916 en 5 februari 1917. Tevens is bij uitgeverij Waanders de catalogus Anna Paulowna (1795-1865) - Een kleurrijke Romanov aan het Nederlandse hof verschenen.

De openingslezing van Hans van Koningsbrugge valt te downloaden vanaf onze website.